टीबी उपचारांशी संबंधित प्रतिकूल औषध प्रतिक्रिया / दुष्परिणाम (ADR)

प्रतिकूल औषध प्रतिक्रिया / दुष्परिणाम (ADR) ही अवांछित किंवा हानीकारक प्रतिक्रिया आहेत, ज्या एखाद्या औषधाच्या किंवा औषधांच्या सेवनानंतर अनुभवल्या जातात आणि त्या औषधाशी संबंधित असल्याचा संशय असू शकतो. प्रतिकूल परिणामांची तीव्रता ही सहन करण्यायोग्य (सौम्य) प्रतिकूल लक्षणापासून गंभीर आणि जीवघेणा प्रतिकूल लक्षणा पर्यंत बदलते.
 

उपचार परिणाम (Treatment Outcome)

जेव्हा क्षयरोगाचा रुग्ण निर्धारित औषधोपचार पद्धतीनुसार योग्य प्रमाणात औषधांचे अंतर्गत सर्व डोस घेतो, तेव्हा रुग्णासाठी उपचार परिणाम घोषित केला जातो.

टीबी रुग्णांचा पाठपुरावा

टीबी उपचार पद्धतीचे वर्गीकरण

दैनंदिन उपचार पद्धती (Daily Regimen) --क्षयरोगाच्या रूग्णांसाठी दैनंदिन उपचार पद्धती लिहून दिली जातात, जेथे रूग्णांना दररोज औषध घेणे आवश्यक असते.
 
दैनंदिन उपचार पद्धती मध्ये प्रथम  श्रेणीतील क्षयरोगविरोधी औषधांचा समावेश होतो, त्या खालील  बाबीवर  आधारित आहे

• वय: प्रौढ /बालक 
• रुग्णाचे वजन: वजन श्रेणी 

वय: वयाच्या आधारावर, रूग्णांचे वर्गीकरण केले जाते

NTEP अंतर्गत निश्चित डोस संयोजन (FDC)

Image

औषध-संवेदनशील क्षयरोग (DS-TB)

औषध-संवेदनशील क्षयरोग (DS-TB) म्हणजे काय?

औषध - प्रतिरोधक क्षयरोग (DR-TB)

औषध-प्रतिरोधक क्षयरोग म्हणजे काय?

औषध-प्रतिरोधक टीबी तेव्हा होतो जेव्हा टीबीच्या उपचारासाठी वापरल्या जाणार्या औषधांना बॅक्टेरिया (जीवाणू) प्रतिरोधक बनतात.  याचा अर्थ,  ही औषधे
यापुढे  टीबीच्या जीवाणूंना मारू शकत नाही.

बहुऔषध-प्रतिरोधक TB(MDR TB) हा  DR-TB  चा प्रकार आहे, जेथे TB बॅक्टेरिया Isoniazid आणि Rifampicin या दोन्ही सर्वात शक्तिशाली TB विरोधी औषधांना प्रतिरोधक बनतात.

NTEP अंतर्गत थेट लाभ हस्तांतरण (DBT).

DBT हा भारत सरकारचा (GoI) एक प्रमुख उपक्रम आहे ज्याद्वारे कोणतेही सरकारी अनुदान किंवा लाभ थेट लाभार्थ्यांच्या बँक खात्यात हस्तांतरित केले जातील. त्याच वेळी, मध्यस्थ एजन्सी किंवा भागधारक केवळ पेमेंटची प्रक्रिया व्यवस्थापित करतात.
 
NTEP हा भारतातील पहिल्या आरोग्य कार्यक्रमांपैकी एक आहे ज्याने लाभार्थी माहितीचे डिजिटलायझेशन आणि आर्थिक लाभ हस्तांतरित करण्यासाठी पूर्णपणे इलेक्ट्रॉनिक प्रणालीचा वापर केला आहे.

निश्चित डोस संयोजन (FDC)

फिक्स्ड-डोस कॉम्बिनेशन (FDCs) म्हणजेच हे दोन किंवा अधिक औषधांचे एकत्रित मिश्रण औषधे आहेत, जी एका फॉर्म्युलेशनमध्ये  एकत्रित केली जातात. जसे की टॅब्लेट किंवा गोळी. औषधे घेत असलेल्या रुग्णांसाठी हे अधिक सोयीचे आहे आणि यामुळे औषध पुरवठा साखळी देखील सुलभ होते.
 

प्रथम श्रेणी मधिल क्षयरोग विरोधी औषधे

ही औषधे सर्वात प्रभावी औषधे आहेत, जी क्षयरोग उपचारांसाठी  वापरली जातात.  प्रथम श्रेणी मधिल क्षयरोगविरोधी औषधे  उपचार पद्धतींचा गाभा बनतात